Ostatnie posty na blogu

Facebook

LinkedIn

Twitter

Copyright 2016 Kosmal & Kwiatkowski.
All Rights Reserved.

8:00 - 18:00

Godziny otwarcia kancelarii

22 11 99 047

Zadzwoń do nas!

Facebook

Linkedin

Twitter

Szukaj
Artykuły
 
Postępowanie restrukturyzacyjne – podstawy wszczęcia

Postępowanie restrukturyzacyjne – podstawy wszczęcia

postępowania restrukturyzacyjne rodzaje

Nadrzędnym celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie upadłości dłużnika. W postępowaniu restrukturyzacyjnym zabezpieczane są prawa wierzycieli, gdzie interes wierzycieli jest warunkiem, który konieczny jest w osiągnięciu celu nadrzędnego restrukturyzacji. Dzięki procedurom restrukturyzacyjnym oraz użytych w nich narzędziom, przywracana jest równowaga finansowa dłużnika. Zanim jednak nastąpi otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, muszą pojawić się konieczne podstawy prawne do wszczęcia niezbędnych działań.

Podstawa prawna do wszczęcia postępowania

Postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone względem dłużnika, który stał się podmiotem niewypłacalnym, bądź ciąży nad nim widmo zagrożenia niewypłacalnością w niedalekiej przyszłości, co znaczy, że jego sytuacja ekonomiczna stanowi pewną prognozę niewypłacalności. O niewypłacalności dłużnika stanowi fakt, że utracił on zdolność do pokrywania zadłużenia, nie zaś, że zaprzestał uiszczania długów. Utrata zdolności do wykonywania zobowiązań została określona przez ustawodawcę na trzy miesiące od pierwszej nieuregulowanej należności. Niewypłacalność dłużnika ma również miejsce, jeżeli wysokość jego długów przekracza wartość jego majątku, który to stan utrzymuje się przez okres dłuższy niż 24 miesiące. Takie to przesłanki są podstawą prawną do wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego.

Typy postępowań restrukturyzacyjnych

Nowe prawo restrukturyzacyjne wprowadza cztery skuteczne metody restrukturyzacji firmy. Indywidualizacja procedur umożliwia dłużnikowi wybór najlepszej ścieżki mającej prowadzić do poprawy sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa, pomóc uregulować długi oraz wrócić do obrotu gospodarczego.

1. Postępowanie o zatwierdzenie układu.

Ten rodzaj postępowania umożliwia prowadzenie działań, które w najwyższym stopniu minimalizują udział sądu. Dłużnik wybiera i na postawie umowy cywilno-prawnej porozumiewa się z doradcą restrukturyzacyjnym, którego udział jest konieczny. Doradca przygotowuje propozycje układowe dla wierzycieli a także gromadzi potrzebne głosy wierzycieli, którzy są za przystąpieniem do układu proponowanego przez dłużnika i doradcę. Zebranie wymaganej ilości głosów umożliwia złożenie do sądu wniosku o zatwierdzenie układu. Do wydania zatwierdzenia bądź odrzucenia wniosku sprowadzona jest w tym postępowaniu rola sądu. Doradca staje się również nadzorcą wypełniania układu, przy czym dłużnik posiada pełne prawo zarządzania własnym majątkiem. Postępowanie o zatwierdzenie układu idealnie nadaje się dla dłużników, którzy są zagrodzeni niewypłacalnością.

2. Przyspieszone postępowanie układowe.

3. Postępowanie układowe.

Przyspieszone postępowanie układowe oraz postępowanie układowe to takie procedury restrukturyzacyjne, których przebieg w całości nadzorowany jest przez sąd restrukturyzacyjny. Różnica pomiędzy postępowaniem przyspieszonym układowym a postępowaniem układowym polega na tym, że tryb postępowania przyspieszonego jest bardziej sprawny, jednakże może być ono prowadzone wyłącznie w wypadku, kiedy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy pozwalających na głosowanie. Jeżeli przekroczona jest granica 15% sprawa kwalifikuje się do postępowania układowego.

Zarówno w przyspieszonym postępowaniu układowym, jak i postępowaniu układowym dłużnik posiada prawo do prowadzenia własnej sprawy. Jednak nad każdym z tych postępowań czuwa, powołany przez sąd, nadzorca sądowy. Do prowadzenia czynności restrukturyzacyjnych dłużnik potrzebuje zgody nadzorcy. Po przeprowadzeniu czynności w postępowaniu układowym zwoływane jest zgromadzenie wierzycieli, podczas którego odbywa się głosowanie dotyczące zaproponowanego układu.

4. Postępowanie sanacyjne.

Procedury sanacyjne dedykowane są dłużnikom o najtrudniejszej sytuacji ekonomicznej. W postępowaniu sanacyjnym zwykle konieczna jest obecność zarządcy, który prowadzi sprawy restrukturyzowanej firmy. Do głównych zadań zarządcy należą: przygotowanie planu restrukturyzacyjnego, wdrożenie go oraz nadzorowanie. Postępowanie sanacyjne umożliwia odstępowanie od umów wzajemnych, które to działania prowadzone są przez zarządcę. W postępowaniu sanacyjnym głosowanie wierzycieli odbywa się dopiero po realizacji części lub całości założonego planu. Warto również wspomnieć, że ten typ postępowania może zostać wdrożony także na wniosek wierzyciela.

Te cztery rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych dostarczają skutecznych narzędzi i procedur, które realizują wyznaczone cele.

Sposób oceny podstawy do wszczęcia postępowania i jej wątpliwości

Wdrożenie postępowania restrukturyzacyjnego musi być poprzedzone weryfikacją sądu, który ocenia podstawy do wszczęcia postępowania. Konieczne jest zatem ustalenie, iż dłużnik stał się niewypłacalny lub stan niewypłacalności grozi mu w najbliższej przyszłości. Nie zawsze jednak sąd interesuje się tymi faktami, gdyż to na dłużniku ciąży wykazanie tego faktu. Przez organy sądownicze nie jest wyznaczany biegły sądowy, który ma zbadać stan finansowy dłużnika. On sam musi go wykazać. Sąd natomiast weryfikuje, czy przedstawiona przez dłużnika dokumentacja wskazuje na rzeczywistą materializację stanu faktycznego mówiącego o niewypłacalności dłużnika albo zagrożeniu niewypłacalnością. Ta weryfikacja odbywa się w każdym z postępowań, czyli we wniosku o zatwierdzenie układu, wniosku o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego oraz postępowania układowego, jak i w przypadku wnioskowania o otwarcie postępowania sanacyjnego. Rzetelnie przygotowana dokumentacja umożliwia sądowi rzeczową weryfikację stanu ekonomiczno-finansowego dłużnika. Dokumenty dostarczane przez dłużnika do sądu muszą być przygotowane z najwyższą starannością. Jakiekolwiek wątpliwości mogą skutkować odrzuceniem wniosku przez sąd wykazując brak zdolności do przeprowadzenia procesu restrukturyzacji nawet w przypadku, kiedy rzeczywiście istnieje stan niewypłacalności lub zagrożenia niewypłacalnością zadłużonego.

Zdarza się również, że na etapie rozpatrywania wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego sąd wyznacza rozprawę weryfikującą. Dzieje się tak wyłącznie w postępowaniach układowym i sanacyjnym, a ten stan należy do norm szczegółowych Prawa restrukturyzacyjnego.

Otwarcie postępowania – przesłanki

Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego wymaga zweryfikowania przesłanki w postaci wysokości sumy wierzytelności spornych. Suma ta warunkuje wybór danego rodzaju procedur restrukturyzacyjnych. Jeżeli suma wierzytelności spornych nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem może być przeprowadzone postępowanie o zatwierdzenie układu lub przyspieszone postanowienie układowe. W przypadku przekroczenia 15% sumy wierzytelności spornych, postępowanie restrukturyzacyjne prowadzone jest w trybie układowym. Przesłanka ta nie dotyczy postępowania sanacyjnego. Rozpatrując wniosek o postępowanie sąd kieruje się tą przesłanką w wydaniu swojej decyzji. Do tego ocena sądu na temat wysokości spornych wierzytelności odbywa się na postawie danych dostarczonych przez dłużnika.

W postępowaniu o zatwierdzenie układu sąd otrzymuje dokumentację przygotowaną przez nadzorcę układu, w której znajduje się spis wierzytelności spornych wskazujący sumę wierzytelności z wyszczególnieniem jaką część stanowią wierzytelności sporne. Podobnie w przyspieszonym postępowaniu układowym i postępowaniu układowym dłużnik zobowiązany jest do wykazania we wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego wierzytelności spornych oraz wszystkich danych dotyczących wierzycieli, wierzytelności oraz terminów spłaty.

Rzetelna dokumentacja umożliwia sprawne działanie sądu odnośnie decyzji co do otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego.

Przesłanki w postaci pokrzywdzenia wierzycieli

Pokrzywdzenie wierzycieli to przesłanka negatywna. Zgodnie z prawem restrukturyzacyjnym, jeżeli skutkiem wszczęcia postępowania byłaby krzywda wierzycieli, sąd odmawia otwarcia takiego postępowania. Przesłanka ta powoduje także pewien problem interpretacyjny. Faktem jest, że każdy układ związany jest z powstaniem pewnych strat po stronie wierzyciela. Jednakże nie każdy uszczerbek będzie powodował wielką krzywdę, a patrząc na nadrzędny cel restrukturyzacji, to jest uniknięcie upadłości dłużnika, powstaje zupełnie inna perspektywa spojrzenia na związane z wierzycielami i ich krzywdą wątpliwości. Zdarzyć się może i tak, że w trakcie układu wierzyciel dozna uszczerbku, jednakże w przyszłości, kontynuując współpracę z restrukturyzowanym podmiotem, będzie notował korzyści. Dlatego też nadrzędny cel restrukturyzacji jest wartością bezwzględną i stoi wyżej nad maksymalizacją ochrony wierzycieli. Oczywiście interes wierzycieli musi być zabezpieczony, a ich udział jest warunkiem do osiągnięcia celu nadrzędnego.

Ewidentne niebezpieczeństwo interesów wierzycieli pojawia się wtedy, kiedy dłużnik prowadzi działania uskuteczniające pozbywanie się aktywów niezbędnych do działania przedsiębiorstwa, a działania te mają miejsce w okresie przed restrukturyzacją. Pewne z tego typu postępowań, które bezsprzecznie działają na szkodę i stratę wierzyciela, zostały umieszczone w kodeksie karnym. W przypadku kiedy dłużnik podejmuje takie czynności, których efektem jest wątpliwość wykonania skutecznej restrukturyzacji, świadczy to o powstaniu przesłanki negatywnej. Nie do przyjęcia jest więc działanie na niekorzyść wierzycieli poprzez prowadzenie przed restrukturyzacją czynności sklasyfikowanych jako zabronione przez kodeks karny (art. 300-301) lub zbywanie kluczowych aktywów dla działalności przedsiębiorstwa.

Przesłanki w postaci braku zdolności pokrywania bieżących kosztów postępowania

W przypadku powstania przesłanki o braku zdolności pokrywania bieżących kosztów postępowania w postępowaniu układowym lub sanacyjnym, sąd odmawia otwarcia takiego postępowania. Materializacja tej przesłanki dokonuje się na postawie złożonego wniosku o otwarcie postępowania układowego lub wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego. Ta negatywna przesłanka dotyczy zatem tylko tych dwóch trybów postępowania restrukturyzacyjnego. Zdolność do pokrycia kosztów postępowania musi być uprawdopodobniona przez dłużnika. Uprawdopodobnienie powinno znaleźć się w treści wstępnego planu restrukturyzacyjnego we wniosku o otwarcie postępowania lub w innym dokumencie, który przedstawia sądowi dłużnik. Na postawie dowodów oraz środków pozadowodowych przedstawionych przez dłużnika dokonywana jest ocena prawna przez sąd, który weryfikuje zdolność dłużnika do pokrycia kosztów postępowania oraz zobowiązań powstających po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego.

Pozytywne oraz negatywne przesłanki wszczęcia postępowania poddawane są interpretacji przez sąd, która zwykle skłania się na korzyść dłużnika. Jeżeli natomiast w trakcie postępowania okaże się, że okoliczności przynależą raczej do przesłanek negatywnych, sąd ma prawo niezwłocznie przerwać takie postępowania restrukturyzacyjne. Umorzenie postępowania odbywa się jeżeli prowadzi ono do krzywdy wierzycieli, został złożony wniosek przez dłużnika o umorzenie postępowania, na co zezwoliła rada wierzycieli, proponowany układ nie został zaakceptowany przez wierzycieli lub zostało uprawomocnione postanowienie o ogłoszeniu upadłości.

mm
Dariusz Kwiatkowski

Doradca restrukturyzacyjny (licencja Ministra Sprawiedliwości) i radca prawny. Zakorzeniony w biznesie, łączący wiedzę prawną z wiedzą z zakresu zarządzania i ekonomii.


Brak komentarzy

Przepraszamy. Komentowanie jest nie dostępne w tej chwili